W dniu 17 listopada 2025 roku w Krakowie, w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon, odbyło się kolejne spotkanie Forum Wójtów, Burmistrzów i Prezydentów Małopolski przy FRDL MISTiA, poświęcone najważniejszym wyzwaniom związanym z gospodarką odpadami komunalnymi oraz zmianami legislacyjnymi, które w najbliższych miesiącach będą kształtować funkcjonowanie samorządowych systemów gospodarowania odpadami. Spotkanie, organizowane przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego – Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji, otworzyli Pani Małgorzata Małuch, Prezes Zarządu Forum, oraz Pan Wojciech Odzimek, Dyrektor FRDL MISTiA

W pierwszej części spotkania głos zabrała Pani Kinga Radoń, Dyrektor Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Przedstawiła najważniejsze informacje dotyczące obowiązków gmin w obszarze gospodarki odpadami w 2026 roku, zwracając uwagę na zbliżające się terminy sprawozdawcze oraz zapowiadane szkolenia dla pracowników JST. Poinformowała również o aktualnych możliwościach pozyskiwania środków na inwestycje środowiskowe oraz o przygotowaniach gmin do realizacji obowiązków związanych ze zbiórką odpadów tekstylnych.

Następnie Pani Karolina Dera-Szymańska, Prezes Zarządu Małopolskiego Funduszu Rozwoju, omówiła planowane instrumenty wsparcia finansowego dla gmin, które zostaną uruchomione w 2026 roku. W swojej wypowiedzi przedstawiła najważniejsze założenia nowych produktów pożyczkowych, których celem jest wspieranie inwestycji wodno-kanalizacyjnych oraz wzmacnianie bezpieczeństwa lokalnego poprzez doposażenie jednostek OSP. Jak podkreśliła, instrumenty te powstały w oparciu o potrzeby zgłaszane przez samorządy i mają wspierać realizację kluczowych zadań komunalnych.

Centralnym punktem spotkania była prelekcja mecenasa Macieja Kiełbusa, Partnera Zarządzającego ZIEMSKI & PARTNERS, poświęcona najważniejszym problemom i wyzwaniom systemów gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce. Mecenas przedstawił szeroki obraz sytuacji, zwracając uwagę na dynamiczny wzrost kosztów funkcjonowania systemów odpadowych, który dotyka coraz większej liczby gmin. Jak podkreślił, nawet znaczne podwyżki stawek wprowadzane w ostatnich miesiącach w wielu samorządach nie wystarczają do zbilansowania systemów, co stanowi poważne obciążenie dla gminnych budżetów.

Pan mecenas omówił również wpływ nowych regulacji na organizację gospodarki odpadami, w tym obowiązkowej zbiórki tekstyliów, która – mimo kilkuletniego okresu przejściowego – w wielu gminach wymagała intensywnych działań przygotowawczych i towarzyszyły jej liczne niejasności komunikacyjne. Wskazał także na konsekwencje działania systemu kaucyjnego, który od października zmienia strukturę strumienia odpadów i sposób ich zagospodarowania, często komplikując rozliczenia po stronie JST.

Szczegółowo odniósł się również do sytuacji wokół projektowanej ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta, której dalsze losy pozostają niepewne mimo zakończonych konsultacji i licznych uwag zgłoszonych przez rynek i samorządy. W szerokim omówieniu projektu nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zwrócono uwagę na rozwiązania budzące największe wątpliwości, podkreślając, że wiele z proponowanych zmian może jeszcze bardziej zwiększyć koszty po stronie gmin i wymaga pogłębionych konsultacji z JST.

Spotkanie potwierdziło, że gospodarka odpadami pozostaje jednym z najbardziej złożonych i dynamicznych obszarów funkcjonowania samorządów. Uczestnicy zgodnie podkreślali znaczenie wymiany doświadczeń, bieżącego monitorowania zmian legislacyjnych oraz współpracy na poziomie regionalnym, która umożliwia wspólne reagowanie na pojawiające się wyzwania.

Na zakończenie zapowiedziano kolejne wydarzenia Forum, w tym grudniowe spotkanie poświęcone ogłoszeniu wyników Rankingu Gmin Małopolski 2025.